Leiden stijgt in mondiale top-100 rankings
Wat zijn de beste universiteiten ter wereld? En van Europa? Half augustus verschenen twee gezaghebbende jaarlijkse rankings: de ‘Shanghai Ranking’ en de ‘Leiden Ranking’. Beide hebben uitsluitend betrekking op het wetenschappelijk onderzoek. In beide stijgt de Universiteit Leiden.
Verschillen
De precieze plaats waarop een universiteit staat hangt af van de gehanteerde methoden en criteria. Het belangrijkste verschil tussen beide rankings is dat de Shanghai Ranking ook de eerder opgebouwde reputatie meeweegt, gebaseerd op bijvoorbeeld Nobelprijzen. De Leiden Ranking meet uitsluitend de huidige sterkte. Daarbij gaat de Leiden Ranking verfijnder te werk; hij houdt bijvoorbeeld rekening met de citatiecultuur binnen vakgebieden bij het meten van de impact van wetenschappelijke artikelen op de academische gemeenschap.
Shanghai Ranking: plaats 70 in mondiale top-100
In de ‘Academic Ranking of World Universities’ van de Universiteit van Shanghai staat Leiden in de mondiale top-100 op plaats 70. In 2009 was dat 72.
Utrecht en Leiden zijn de enige Nederlandse Universiteiten in deze top 100. De Universiteit Utrecht staat op plaats 50. De lijst wordt aangevoerd door drie Amerikaanse universiteiten: Harvard, Berkeley en Stanford. De eerste Europese universiteit staat op de vijfde plaats: Cambridge in Groot-Brittannië.
Belangrijkste criteria Shanghai Ranking
De onderzoekers in Shanghai bekijken jaarlijks meer dan 1000 universiteiten. De beste 500 nemen ze op in de ranking. Tot de belangrijkste criteria behoren het aantal publicaties in wetenschappelijke tijdschriften zoals Nature en Science publiceerden en het aantal onderscheidingen zoals Nobelprijzen en Field Medals (de belangrijkste prijs in de wiskunde) dat medewerkers en afgestudeerden van een universiteit ontvingen. Ook telt de Shanghai Ranking hoe vaak wordt geciteerd uit een wetenschappelijke publicatie.
Lees meer over de website van de Academic Ranking of World Universities
Leiden Ranking: plaats 49 in mondiale top-100
De Leiden Ranking, ontwikkeld door het Centrum voor Wetenschaps- en Technologiestudies (CWTS) van de Universiteit Leiden, is ingewikkelder. Hij heeft een flink aantal sub-rankings, gebaseerd op verschillende (combinaties van) indicatoren. De Universiteit Leiden behoort tot de mondiale top-100 van al deze sub-rankings. De meest afgewogen versie, die volgens maker prof.dr. Ton van Raan het beste de kwaliteit van een universiteit weergeeft, meet het aantal citaties per publicatie, gecorrigeerd voor vakgebieden: de ‘veldgenormeerde impact-ranking’. Hierin staat Leiden op plaats 49 in de top-100 van grootste – meest publicerende - universiteiten ter wereld. Vergelijken met vorig jaar is lastig want in 2009 was er geen top 100. Wel een top-250, en daarin steeg Leiden van 121 naar 84.
Binnen mondiale top-100: in top-10 van Europese universiteiten
In deze veldgenormeerde mondiale top-100 staan 30 Europese universiteiten, waarvan 4 Nederlandse: naast Leiden de EUR (op 42), Utrecht (op 50) en de UvA (op 52).
Leiden is de 9e Europese universiteit van de 30. De EUR is de 6e, Utrecht de 10e en de UvA de 11e. Cambridge is de eerste, net als in de Shanghai Ranking.
Lijst 100 grootste Europese universiteiten: Leiden op 16
Naast deze mondiale ranking brengt de Leiden Ranking ook een aparte Europese ranking uit. Leiden staat in de veldgenormeerde variant op nr. 16 (vorig jaar 27). In deze Europese top-100 staan 8 Nederlandse universiteiten. De EUR staat bovenaan op 11. Utrecht staat op 17 en de UvA op 18. Göttingen staat op 1.
Gekleurde lijsten
In de Leiden Ranking 2010 zijn de 500 grootste universiteiten – gemeten in aantallen publicaties – opgenomen. De Leiden Ranking meet met zogenoemde bibliometrische methoden de huidige sterkte van een universiteit. Dit doet hij op verschillende manieren, weergegeven in gekleurde lijsten. Zo geeft de gele lijst de plaats van een universiteit op basis van grootte weer, gemeten in aantallen publicaties. Hierop staat Leiden op plaats 95 van de 100 grootste universiteiten ter wereld. De blauwe lijst meet het aantal citaties per publicatie. Dat geeft de impact van publicaties op de wetenschappelijke wereld aan. De grootte van een universiteit is hierbij niet belangrijk. Hierop staat Leiden erg hoog: op plaats 36. Deze plaats heeft de universiteit vooral te danken aan geneeskunde, natuurkunde, sterrenkunde en scheikunde.
Weging per vakgebied
De donkergroene lijst is de genoemde veldgenormeerde impactranking, en de meest eerlijke, aldus Van Raan. Deze ranking is ook gebaseerd op het aantal citaties per publicatie, maar dan gewogen per vakgebied. Dit doet de Shanghai Ranking niet. In sommige vakgebieden, zoals de technische of sociale wetenschappen, wordt namelijk veel minder geciteerd dan in andere, bijvoorbeeld de geneeskunde. Als je dat niet meeweegt heeft bijvoorbeeld een technische universiteit gewoon pech. Leiden staat op plaats 49 in deze veldgenormeerde impact-ranking.
Geen ranking is perfect
Hoe verfijnd ook, geen ranking is perfect. Onderzoekers in de geesteswetenschappen schrijven bijvoorbeeld vooral boeken, en niet zo vaak artikelen in peer reviewed tijdschriften. En boeken tellen in de rankings nog niet mee. Een echt goede vergelijking van geesteswetenschappelijk onderzoek is dan ook nog steeds moeilijk te maken.
Lees meer: Leiden Ranking 2010
(24 augustus 2010/Marielle Kroon en Hilje Papma)