Universiteit Leiden op de bres voor vrijheid van meningsuiting bij protestbijeenkomst

‘Ook wetenschap kan niet zonder vrijheid van meningsuiting.’ Dat zei rechtendecaan Rick Lawson op 8 januari op de protestbijeenkomst vanwege de aanslag in Parijs. Hij sprak namens de Universiteit Leiden op een overvol Stadhuisplein.

Charlie Hebdo

Rechtendecaan Rick Lawson spreekt namens de Universiteit Leiden

Rechtendecaan Rick Lawson spreekt namens de Universiteit Leiden

De gemeente Leiden aarzelde niet lang. Zij organiseerde, net als veel andere Nederlandse gemeenten, een demonstratieve bijeenkomst op 8 januari om 18.00 uur. Dat gebeurde nadat op 7 januari jihadisten in Parijs twaalf mensen hadden vermoord met Kalasjnikovs: tien medewerkers van het satirische blad Charlie Hebdo en hun bezoekers, en twee politieagenten. De ene was op de redactie om die te beschermen na een eerdere aanslag, de ander - een belijdend moslim - was een van de toegesnelde politiemannen.


Idealen van licht en Verlichting

'De symbolische lading van deze gebeurtenis is groot', zei Rick Lawson. 'Het is een aanval op de vrije pers, op de vrijheid van meningsuiting, en daarmee op de grondslagen van de democratische rechtsstaat. De vrijheid van meningsuiting is er niet alleen voor stukjes waar niemand zich aan stoort. Die beschermt ook ongemakkelijke opvattingen, opvattingen die schuren, kwetsen of verontrusten. De aanslag stelt ons voor de uitdaging om, bij alle woede over deze laffe daad, de idealen van het licht, en van de Verlichting, niet uit het oog te verliezen.'

Praesidium libertatis

Het overvolle Stadhuisplein

Het overvolle Stadhuisplein

'Het is natuurlijk waar dat we in extreem instabiele tijden leven. Laten we, als we stilvallen, als we zoeken naar woorden, óók denken aan alle slachtoffers die – wellicht buiten ons blikveld – vallen in Syrië, Irak en al die andere brandhaarden. En laten we daarbij niet vergeten dat het bovenal moslims zijn die worden vermoord in het Midden-Oosten.'
'Onze universiteit draagt de woorden praesidium libertatis in haar zegel – het bolwerk van de vrijheid. Die universiteit rouwt vandaag. Die universiteit kan niet zonder de vrijheid van meningsuiting. Geen enkele universiteit kan zonder de vrijheid van meningsuiting. Mijn collega’s en ik kunnen niet praten met meel in de mond, onder de vrees voor intimidatie. Daarom is de aanval op Charlie Hebdo ook een aanval op ons.'


Leidse moslimgemeenschap

Ook de woorden van de andere sprekers, waaronder die van Hamid Bouzzit, namens de Leidse moslimgemeenschap, waren behartenswaardig. Bouzzit benadrukte het belang van vrijheid zonder dwang. Op het podium stond ook een vertegenwoordiger van de politie, vanwege de twee vermoorde politiemensen. En de burgemeesters van Oegstgeest, Leiderdorp, Zoeterwoude en Voorschoten, de gemeenten die zich aansloten bij het Leidse initiatief.

(Nog) niet zo dapper

Leids protest met Charlie Hebdo en een drietand in de aanslag. Enkele mensen hielden de tekst 'Je suis Charlie' omhoog.

Leids protest met Charlie Hebdo en een drietand in de aanslag. Enkele mensen hielden de tekst 'Je suis Charlie' omhoog.

In het veelkoppige publiek bevonden zich ook collegevoorzitter Carel Stolker. En Jaap de Jong, hoogleraar Journalistiek en Nieuwe Media met een aantal van zijn studenten. De meeste van die studenten hebben de ambitie de journalistiek in te gaan. De aanslag beroerde de gemoederen behoorlijk, vertelde De Jong. ‘Mijn studenten voelen zich – nog – niet zo dapper als de mensen die in Parijs zijn vermoord en die ondanks de reële dreiging toch doorgingen met wat ze vonden dat ze moesten doen’, zegt De Jong. ‘Wij leren onze studenten in vrijheid de vragen te stellen die ze willen stellen en geïnterviewden te confronteren met zaken die hen misschien niet welgevallig zijn.’ De reacties van de studenten op de moorden zijn volgens De Jong heel verschillend. ‘De een zit wat pips voor zich uit te kijken, de ander reageert stoer. Het geweld komt nu wel erg dichtbij.’


Lang leve het vrije woord

De Leidse stadsdichter Jaap Montagne las een speciaal voor de gelegenheid geschreven gedicht voor: Lang leve het vrije woord. Dit zijn de eerste twee strofen.

Het vrije woord
houdt niet van een minuut stilte
het vrije woord moet vrij klinken
moet worden gehoord
niet met kogels doorboord

Het vrije woord
wordt gesproken in vrijheid
vrijheid voor iedereen
vrijheid voor ieder mens

(9 januari 2015/CH)

Zie ook

Laatst Gewijzigd: 13-01-2015