Hoe lokale politiek echt lokaal kan worden

Het wordt tijd om de lokale democratie lokaal te organiseren. Met die boodschap aanvaardde Job Cohen zijn leerstoel Decentrale Overheden aan de Universiteit Leiden, de Thorbecke-leerstoel.

De vierde D

Met ingang van dit jaar is er nogal wat veranderd in de jeugdzorg, de ouderenzorg en de werkloosheidsbestrijding. De gemeenten moeten diensten verlenen waarvoor voorheen de landelijke overheid verantwoordelijk was. Deze drie recente, ingrijpende decentralisaties (de drie D’s) zullen de gemeentelijke democratie op de proef stellen, verwacht Cohen. De betrokkenheid van de burger bij de gemeentelijke democratie (de vierde D) wordt nog belangrijker.

Lokale diploma-democratie

Er valt veel te winnen wanneer het gaat om burgers bij lokale politiek betrekken. De opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen bleef de laatste keer nog maar net boven de 50 procent en ook lokaal wordt het steeds moeilijker om voldoende kandidaten voor de gemeenteraad te vinden. En de kandidaten die gevonden worden, lijken steeds minder representatief. Ook lokaal tekent zich een ‘diploma-democratie’ af waarin steeds minder mensen zich echt vertegenwoordigd voelen. Toch moeten we deze problemen met het representatieve stelsel niet verwarren met wantrouwen in de democratie, waarschuwde Cohen. De roep om de sterke man is er eigenlijk nauwelijks.

G1000-bijeenkomsten

Er zijn allerhande initiatieven van de grond gekomen om burgerbetrokkenheid te vergroten. De site van de Vereniging Nederlandse Gemeenten staat vol met ideeën en ervaringen uit het hele land.
Cohen wil zelf onderzoek gaan doen naar een fenomeen dat uit België is komen overwaaien: de G1000. Openbare bijeenkomsten waar gewone burgers bijeenkomen om politieke thema’s te bespreken. Daar worden door middel van lotingen groepen burgers bereikt die anders bijna nooit in beeld komen. En de bijeenkomsten zelf stellen verbinding door onderling dialoog centraal, in plaats van politiek debat dat verschillen uitvergroot. Inmiddels zijn in Amersfoort en Uden al G1000’en geweest, waarover de eerste resultaten zijn verzameld. En er staan veel meer van dergelijke bijeenkomsten op stapel in andere plaatsen.

Bruikbaar in huidig stelsel?

Initiatieven als de G1000 kunnen waardevolle aanvullingen zijn voor de lokale democratie in Nederland, zowel op gemeentelijk als op provinciaal niveau. Cohen kijkt ernaar uit om multidisciplinair onderzoek te doen naar de resultaten van dit soort burgertoppen en hun inpasbaarheid in het bestaande democratische stelsel. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is medefinancier van dat onderzoek.

(13 januari 2015 - DS)

Zie ook

Studeren in Leiden

Bachelor
Rechtsgeleerdheid

Master
Specialisatie: Staats- en bestuursrecht

Laatst Gewijzigd: 14-01-2015