Waarom is er iets en niet niets?

Leidse natuurkundigen gaan samenwerken in een landelijk samenwerkingsverband dat exotisch en fundamenteel gedrag van materie in één wiskundige taal gaat vatten. Het consortium krijgt hiervoor 18,3 miljoen euro uit het Zwaartkrachtfonds van OCW. Hun werkveld strekt zich uit van donkere materie in zwarte gaten tot elektronengedrag in supergeleiders.

Theoretische fysica: één wiskunde voor alle mysterieuze materie

Wat hebben supergeleiding bij hoge temperaturen, donkere materie in de ruimte en verlies van kwantumgedrag in kwantumcomputers met elkaar te maken? Een: ze stellen natuurkundigen en sterrenkundigen nog voor raadselen. Twee: het zijn uiterst fundamentele problemen die opgelost moeten worden om de allergrootste vragen te beantwoorden. Zoals: waarom is er iets en niet niets? En drie: ze vormen alle drie het speelveld van de theoretische natuurkunde. Die heeft één taal om dit alles te beschrijven: de taal van de wiskunde. Of het om elektronen in een supergeleider gaat of om donkere materie in een zwart gat: de wiskundige vergelijkingen kunnen dezelfde zijn.


Delta-Instituut voor Theoretische Fysica

De instituten voor theoretische natuurkunde van de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht en de Universiteit Leiden hebben zich verenigd in D-ITP: het Delta Instituut voor Theoretische Fysica. Deeltjesfysici, kosmologen en vastestof-fysici werken daarin samen om nieuw ontdekt, exotisch en fundamenteel gedrag van materie in één fysica te vatten met behulp van de taal van de wiskunde.

Kweekvijver
D-ITP kan met deze miljoenensubsidie ook gaan functioneren als kweekvijver voor mondiaal talent in de theoretische natuurkunde, door de beste promovendi ter wereld naar zich toe te halen.

Project

Matter at all Scales
Toekenning: 18,3 miljoen euro
Leidende onderzoekers: de hoogleraren Erik Verlinde en Jan de Boer (Universiteit van Amsterdam), Gerard ’t Hooft en Henk Stoof (Universiteit Utrecht)en Carlo Beenakker en Jan Zaanen (Universiteit Leiden).
D-ITP kan met deze miljoenensubsidie ook gaan functioneren als kweekvijver voor mondiaal talent in de theoretische natuurkunde, door de beste promovendi ter wereld naar zich toe te halen.

Leidse onderzoekers participeren ook in twee andere Zwaartepuntprojecten: nanotechnologie en jeugd- en gezinsstudies.

Programma Zwaartekracht

Het programma Zwaartekracht wordt gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In totaal krijgen zes onderzoeksteams van verschillende Nederlandse universiteiten geld om de komende tien jaar samen excellente wetenschappelijke onderzoeksprogramma’s op te zetten. Minister Bussemaker stelt hiervoor 167 miljoen euro beschikbaar. Leidse onderzoekers participeren ook in twee andere teams: theoretische fysica en jeugd- en gezinsstudies.

Met het programma Zwaartekracht geven OCW en NWO een nieuwe impuls aan samenwerking op het hoogste wetenschappelijke niveau. De excellente consortia moeten leiden tot profilering van universitair toponderzoek.

Zie ook

Laatst Gewijzigd: 15-11-2012