Feedback aan therapeut én patiënt werkt het best

De resultaten van psychiatrische behandeling kunnen aanzienlijk verbeteren wanneer zowel therapeut als patiënt feedback krijgen over de voortgang van de therapie. Dat concludeert psycholoog Kim de Jong na onderzoek onder therapeuten en patiënten in de geestelijke gezondheidszorg. Promotie 17 april 2012.

Korte trajecten

De Jong stelde vast dat feedback, terugkoppeling over de voortgang van de therapie, vooral werkt als therapeut én patiënt die krijgen te zien. En dat feedback vooral resultaten oplevert in trajecten die korter duren dan 35 weken, bij patiënten die wat betreft behandelingsresultaten achterliggen op schema.


Zelfvertrouwen therapeut

De persoonlijke kenmerken van de therapeut spelen ook een belangrijke rol, stelt De Jong. ‘Feedback geven aan de behandelaar is effectiever naarmate deze meer vertrouwen heeft in diens eigen competenties als behandelaar.’ Ook bleek dat patiënten vooruit gingen als hun therapeut de feedback actief toepaste in de behandeling, onder meer in de vorm van huiswerkopdrachten. Patiënten moesten dan bijvoorbeeld gedragsoefeningen doen, of hun gevoelens en gedragingen in een dagboekje bijhouden. De vrouwelijke behandelaars die deelnamen aan de Jongs onderzoek bleken meer geneigd om feedback in de therapie te gebruiken dan hun mannelijke collega’s.

Opzet van het onderzoek
De Jong deed twee onderzoeken: één waarin alleen de therapeut, en één waarin behalve de therapeut ook de patiënt feedback kreeg. Patiënten vulden voorafgaand aan en gedurende het behandeltraject een vragenlijst in. De scores die daaruit voortkwamen gaven een beeld van hoe ver de patiënt was gevorderd in de behandeling.

Waarom dit onderzoek?

‘Uit eerder Amerikaans onderzoek was al gebleken dat vooral patiënten die niet genoeg vooruit gaan in de behandeling, er baat bij kunnen hebben als hun behandelaars feedback krijgen’, vertelt De Jong. ‘Ik wilde weten in welke gevallen feedback de behandelresultaten helpt verbeteren en of de kenmerken van de behandelaar van invloed zijn op de effectiviteit van feedback.’

Invoering in de gezondheidszorg

Wat betekenen die bevindingen nu voor de praktijk? De Jong: ‘In de geestelijke gezondheidszorg wordt feedback aan de behandelaar nu op grote schaal ingevoerd. Mijn onderzoek laat zien dat niet alle vormen van feedback even effectief zijn, dus dat daar rekening mee gehouden moet worden. Ook is het nodig om voldoende aandacht te hebben voor de rol van de behandelaar, die kan bepalend zijn voor de effectiviteit.’

Cijfers 
De helft van de mensen die voor psychische problemen onder behandeling staan, gaat niet voldoende vooruit. In 5 tot 10 procent van de gevallen verergeren de klachten zelfs.

Vervolgonderzoek

De Jong gaat nu verder met een onderzoek waarin ze feedback uitbreidt met clinical support tools die informatie over het behandelproces geven en zo de behandelaar ondersteunen wanneer de behandeling niet goed verloopt er en een verhoogd risico op negatieve uitkomsten ontstaat.

Video

Kim de Jong licht haar onderzoek toe in een 12 minuten durend 'lekenpraatje'.

Promotie

17 april 2012
Mw. K. de Jong
A chance for change: Building an outcome monitoring feedback system for outpatient mental health care
Promotoren: prof.dr. P. Spinhoven en prof.dr. W.J. Heiser
Co-promotor: mw.dr. A. Nugter

Zie ook

Kim de Jong

Studeren in Leiden

Bachelor
Psychologie

Master
Psychology
Psychology (research)

(10 april 2012 - DS)

Laatst Gewijzigd: 11-04-2013