Rijksmuseum van Oudheden helpt archeologie zichtbaar maken

Het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) is 'on the road'. Dat kan als je bruggenbouwer Halbertsma in huis hebt. De conservator, tevens hoogleraar aan de Universiteit Leiden stelde met vijf studenten een tentoonstelling samen: 'Leiden en de archeologie van het Nabije Oosten'. Tot 20 april 2012, d’Oude UB, Rapenburg 70 in Leiden.

Wederzijdse inspiratie

Opgraving van het verbrande dorp, ca. 6000 v.Chr., Tell Sabi Abyad, Syrië

Halbertsma is conservator van het Rijksmuseum van Oudheden (RMO), collectie Grieks-Romeinse Wereld. Hij is ook bijzonder hoogleraar Museumarcheologie aan de Faculteit der Archeologie:
‘Het mes snijdt aan twee kanten. Wij hebben in het museum fantastische collecties, waarover studenten bachelor- en masterscripties schrijven. Die vorm van wederzijdse inspiratie is wat minder zichtbaar. Maar nu is er zoiets tastbaars als een tentoonstelling over wetenschappelijk archeologisch onderzoek.'

Verhaal

In de combinatie van de functies van Halbertsma schuilt de meerwaarde. Een universiteit heeft verstand van onderzoek en een museum van presenteren. Een wetenschap als Archeologie kan niet zonder een verhaal. En wie kan dat verhaal beter vertellen dan het op steenworp afstand gelegen Rijksmuseum van Oudheden (RMO)? De voormalige Universiteitsbibliotheek van de Universiteit Leiden is nu een soort tijdelijke dependance van het RMO.

Syrische lente

Studenten werken aan de dagrapporten, Tell Hammam, Syrië

Vijf studenten archeologie maakten onder leiding van Halbertsma deze tentoonstelling over archeologische onderzoeksprojecten waarbij de Universiteit Leiden al langer is betrokken. En ook over heel recente opgravingen. Zo konden de studenten zomer 2011 niet in Noord- Syrie terecht vanwege de ‘Syrische lente’. Met als voordeel dat we nu een tentoonstelling zien over de opgravingspraktijk van Tell Sabi Abyad en Tell Hammam in Syrië, en Tell Deir 'Alla in Jordanië. En verder foto's van projecten in de omgeving van Cide (Noord-Turkije) en Kinnereth (Meer van Galilea, Israël).

Van Neolithisch tot nep

De Oude UB aan het Rapenburg is al een historische locatie op zich. Maar die historie is niks vergeleken bij bijvoorbeeld aardewerk uit 7000-6700 jaar voor het begin van onze jaartelling. Dichterbij het Neolithicum kan een bezoeker niet komen. Die laat zich verbazen omdat bij zo’n scherf ook het verhaal eromheen aandacht krijgt. Een scherf is niet zomaar een scherf. Een (replica van een) kleitablet is niet zomaar een kleitablet, maar blijkt een omkopingsgeschenk. Misschien laat de bezoeker de fantasie prikkelen door fallusvormige kralen. Of het verstand door confronterende stellingen. Bijvoorbeeld over de teruggave van museumobjecten aan het land waar ze gevonden zijn. Er is ook nep, niet van echt te onderscheiden, maar wel door de archeoloog.

Bruggen bouwen

Halbertsma bouwt bruggen tussen museum en wetenschap. Het RMO organiseert samen met de faculteit Archeologie de jaarlijkse steentijddag. Het museum verzorgt een lezing over opgegraven synagoges van de oudheid bij een symposium over de wereld van de archeologie in Galilea. Hij werkt ook samen met de particuliere archeologische organisatie Hazenberg Archeologie voor ‘De 12 Provinciën Lezingen.’ Halbertsma helpt het publiek de weg naar het museum te vinden: 'Dat lukt goed, wat niet onbelangrijk is in deze tijd van bezuinigingen op cultuur.'

Archeologie 2 februari: Opening 'Leiden en de archeologie van het Nabije Oosten' 4 februari: De jaarlijkse Steentijddag Archeologie/ Godsdienstwetenschappen 7 februari: RMO-Lezing: opgegraven synagoges uit de oudheid 6 en 7 februari: Symposium over de wereld van de Galilea-archeologie Hazenberg Archeologie Tweemaandelijks: 'De 12 Provinciën Lezingen'

Archeologie